Üç kişilik özgün bir problem
Ada, Bora ve Cem’in her birinde farklı bir nesne olsun: kitap, top ve boya kutusu. Ada’da kitap var. Bora’da top yok. “Her kişide yalnızca bir nesne var ve her nesne yalnızca bir kişiye ait” koşulunu açıkça söyleyin.
Bu iki ipucundan Bora’da boya kutusu, Cem’de top olduğu bulunur. Koşulu belirtmeden aynı sonucu zorunlu saymayın. Sorunun kesin çözümünün olabilmesi için hem ipuçları hem eşleştirme kuralları gerekli olabilir.
Tabloyu kurun
Kişileri satırlara, nesneleri sütunlara yazın. Kesin eşleşme için onay işareti, dışlanan eşleşme için çarpı kullanın. İlk adım Ada-kitap hücresini onaylamaktır. Sonra Ada’nın diğer hücrelerini ve kitabın diğer kişilere ait hücrelerini dışlayın.
Çocuk her işaretten önce gerekçe söylesin: “Kitap Ada’da olduğu için Bora’da olamaz.” Bu cümle, bir ipucunun doğrudan verdiği bilgi ile kurallardan çıkarılan yeni bilgiyi ayırmaya yardımcı olur.
Olumsuz ipucunu dikkatle okuyun
“Bora’da top yok” cümlesi tek başına boya kutusunu kesinleştirmez; önce kitabın Bora’da olamayacağı bilgisine de ihtiyaç vardır. Çocuğa iki bilgiyi bir arada kontrol ettirin. Bir tek ipucundan gereğinden fazla sonuç çıkarmamayı deneyin.
Olumsuzluk sözcüğünü gözden kaçırıyorsa yönergeyi tekrar okusun veya yetişkin tarafsız biçimde okusun. “Yok”, “değil” ve “olamaz” kelimelerinin neyi dışladığını tablo üzerinde gösterin.
Çözümün bütün koşullara uyduğunu kontrol edin
Tablo tamamlandığında her kişinin bir nesnesi ve her nesnenin bir sahibi olup olmadığını sayın. Ardından ipuçlarını sırayla tekrar okuyun. Bir eşleşme bütün ipuçlarıyla tutarlı olmalıdır; yalnızca son adımı açıklamak yetmez.
İki çözüm kalıyorsa problem eksik belirlenmiş olabilir. Yeni bir ipucu ekleyin veya “hangi eşleşmeler mümkün?” diye soruyu değiştirin. Eğitim amaçlı bir materyalde bu ayrım, yanlış cevap değerlendirmelerini önleyebilir.
Çocuğun kendi sorusunu yazması
Çocuk önce gizli bir doğru eşleştirme oluştursun. Sonra sizin çözebileceğiniz iki veya üç ipucu yazsın. Siz birden fazla çözüm bulursanız hangi ek bilginin gerekli olduğunu birlikte konuşun.
İlk oturumda üç kişi ve üç nesne yeterlidir. Daha büyük tabloyu ancak işaretlerin anlamı anlaşıldığında deneyin. Hızı değil, bir işareti kanıtla açıklayabilmesini oturumun hedefi yapın.
Sık sorulan sorular
Çarpı koymak cevabı bulmak sayılır mı?
Her eleme çözümün bir adımıdır; son eşleştirme bütün koşullarla kontrol edilmelidir.
Tablo kullanmak zorunlu mu?
Hayır. Nesne kartlarıyla da eşleştirme yapılabilir; tablo yalnızca görünür bir araçtır.
Birden fazla çözüm çıkarsa çocuk yanlış mı yaptı?
Önce ipuçlarının yeterli olup olmadığını kontrol edin.
Kaynaklar ve içerik notu
Bu yazıdaki oyunlar ve kontrol listeleri Bilsem Junior editörlüğünün özgün eğitim örnekleridir. Resmî sınav sorusu veya standart değerlendirme aracı değildir.
Kaynak kontrolü ve içerik tarihi: . Eğitsel etkinlikler sonuç garantisi sunmaz. Yayın ve görsel ilkelerimiz.
Yazı bağlantısı ve ilgili bölümü iletişim adresimize iletebilirsiniz. Çocuklara ait kişisel bilgi göndermeyin.
